Według badań opublikowanych w listopadowym wydaniu naukowego magazynu
medycznego Neurologyosoby, które wykonują
urozmaiconą prace i mają przy tym kontakt z innymi osobami mogą cieszyć się na starość
dobra pamięcią i zdolnością myślową.
W badaniach prowadzonych przez Uniwersytet w Edynburgu brało udział 1066 Szkotów
w średnim wieku ok.70 lat. Testowane były pamięć, ogólne zdolności myślenia i szybkość
przetwarzania informacji. Naukowcy brali pod uwagę rodzaj i charakter zawodów wykonywanych
przez probantów.
Badania wykazały, że uczestnicy, którzy wykonywali
zawody z wyższym poziomem złożoności danych i kontaktów międzyludzkich, takie
jak zawody managera czy też nauczyciela, osiągnęli
lepsze wyniki w testach pamięci i myślenia.
Ostatnio zaintrygowały mnie dyskusje toczące się w internecie, ponieważ mogłam się dowiedzieć, co internautów obecnie nurtuje podczas tych jesiennych dni. I tak oto dwa dni temu rozgorzała dyskusja na temat depresji. Starano się spojrzeć na ten temat z różnych stron. Z tych dyskusji wynikło m.in. główne przekonanie, że jeśli nadal będziemy budować nasze społeczeństwa dzieląc ludzi na zwycięzców i przegranych, to bierzemy równocześnie na siebie winę za cierpienia innych.
Wiele dotkniętych osób wyrażało swoje emocje, lęki i mówiło o negatywnym albo żadnym nastawieniu otoczenia wobec nich, mimo że depresja należy do jednej z najczęstszych chorób, bo dosięga ona co czwartego Europejczyka, to dotknięte nią osoby czują się często niezrozumiane i nie brane poważnie. Wiele osób uważa, że dotknięci depresja są sami sobie winni, że sami wprawiają się w taki deprymujący stan psychiczny.
Wielu chorych zawraca uwagę na brak akceptacji w środowisku, czy to w domu, w szkole, czy w miejscu pracy, co oczywiście utrudnia szybki powrót do zdrowia, są oni uważani za pesymistów, malujących wszystko w czarnych kolorach a ewentualną radą dla nich byłoby „po prostu uśmiechnąć się” lub też trochę wysilić się do „bycia szczęśliwym”. To jest typowe ukryte obarczanie winą.
W ten sposób, dotknięte osoby czują się obco w tej panującej kulturze rozrywki, zadowolenia, w której uśmiech stanowi klucz do przeżycia a smutek, przygnębienie są oznakami przegranej. Dla wielu osób utrzymanie tej sztucznej pozy zadowolenia wymaga wiele wysiłku.
Depresja jest szczególnie dotkliwa dla bezrobotnych, którym często przykleja się napis nieudaczników lub leni. Takim ludziom ciężko jest wyrwać się z kleszczy kompleksów niższości i przypisywania sobie winny. Te osoby doskonale zdają sobie sprawę z tego, jaką drogę mają do przebrnięcia i zdobycie energii na walkę o byt jest czasami ponad siły. A przecież człowiek potrzebuje czegoś więcej do godnego życia oprócz „powszedniego chleba”. Według mnie, człowiek odnajduje sens swojego życia wtedy, gdy odnajduje swoje miejsce w sprawiedliwym społeczeństwie.
Jeśli nadal będziemy opierać reguły naszych społeczeństw na ostrym podziale między zwycięzcami a przegranymi, miedzy bogatymi a biednymi, miedzy uprzywilejowanymi a darmozjadami, pięknymi i brzydkimi, rezydentami a obcokrajowcami, ponosimy pośrednio winę za osoby cierpiące z tego powodu, niepotrafiące odnaleźć się w tym wirze.
Depresje są zaburzeniami psychicznymi, które nie zawsze bazują na genetycznych predyspozycjach. Czytałam wiele ciekawych artykułów z dziedziny epigenetyki, w których opisuje się teorie przekazywania genów stresu na przyszłe pokolenia. Neurobiolodzy natomiast mikrometr po mikrometrze starają się zlokalizować i zrozumieć procesy fizjologiczne zachodzące podczas depresji i testują różne środki farmakologiczne jak również inne sposoby złagodzenia objawów szczególnie w ostrych przypadkach, miedzy innymi przy użyciu neurostymulacji.
Często depresje biorą się w wyniku wykluczenia z pewnych środowisk, z pewnego otoczenia, ten proces dramatycznie postępuje prawie już na całym świecie. Obserwuje się bardzo duże zmiany społeczno-polityczne, dotyczące demografii (w tym ruchy migracyjne) zmieniające się warunki ekonomiczne. Jeszcze nigdy nie było tak dużo ludzi pracujących w sektorze niskiego wynagrodzenia, jak obecnie a przecież wymagania egzystencjonalne są coraz większe. Wiele osób patrzy niepewnie w przyszłość.
Zwróćmy również uwagę na zmiany społeczno-kulturowe. Jakie znaczenie, jaka wymowę maja popularne selfies? Czy nie jest to czasami próba ucieczki przed szarą masą? Czy nie jest to tęsknota za „wypłynięciem na powierzchnie”, zasygnalizowaniem o swoim istnieniu i o swojej indywidualności?
Co dzieje się w dzisiejszym świecie z miłością, gdzie jest jej miejsce? Czy nie zauważamy ostatnio coraz więcej desperackich aktów narcyzmu, w celu ochrony własnego „ja”? Wtedy, gdy (w naszym mniemaniu oczywiście) nie otrzymujemy dostatecznie klarownego impulsu od otoczenia, że jesteśmy zauważeni, i że jesteśmy po prostu świetni, tacy, jacy jesteśmy? Bo przecież kochamy kogoś może właśnie dlatego, że ma on pewne mankamenty. Na tym polega indywidualność tej osoby a nie dlatego, że ma perfekcyjne wymiary (dokładnie jak miliony innych ludzi). Czy nie byłoby to horrorem, gdy wszyscy wyglądaliby dokładnie tak samo? I tu jest właśnie ten cichy postulat ludzi dotkniętych depresja, którzy życzą sobie kogoś, kto wziąłby ich za rękę, bez stawiania jakichkolwiek pytań.
W końcu ostateczne pytanie, jak obchodzić się z dotkniętymi osobami w skali makro i skali mikro? Co robić oprócz stworzenia dostatecznej ilości specjalistycznych miejsc psychoterapeutycznych? Jak można się zachować, gdy ma się do czynienia z osobą depresyjną? Według mnie, najważniejsze jest, zachować spokoj, cierpliwość, zrozumienie i okazywać sympatię i przywiązanie.
Najgorsze według mnie, to okazywać NIEZROZUMIENIE. Należy pamiętać, że każda choroba jest inna i każde cierpienie jest inne. Ale gdy postaramy się zrozumieć smutek, dopuścimy nurtujące kogoś pytania na temat sensu w ogólnym tego słowa znaczeniu, jeśli będziemy na tyle tolerancyjni, to powinniśmy nauczyć się obcować z ludźmi dotkniętymi depresją, tak aby osoby te nie blokowały się uczuciem wstydu.
Depresja nie jest zjawiskiem typu „widzi mi się”. Za tym kryje się cierpienie tak wielu osób, że nie można tego tematu bagatelizować. To są zaburzenia psychiczne, które trzeba leczyć. Pytanie tylko, w jaki sposób?
Moi drodzy, z przykrością przyznaję, że nie mam odpowiedzi na pytanie, jak wyleczyć depresję. Dlaczego? Jeśli jakaś choroba jest poznana, to znamy jej nazwę, objawy, przebieg, leczenie, skutki i powikłania, ale przede wszystkim przyczyny.
Przyczyny zaburzeń depresyjnych są skomplikowane i niestety tylko częściowo poznane. Przypuszcza się, że jest wiele przyczyn, które mogą wystąpić jednocześnie. Źródłami zaburzeń depresyjnych są zarówno elementy predyspozycji, osobowości i jej rozwoju w okresie
dojrzewania, jak również aktualne stresujące wydarzenia. To nie są wszystkie przyczyny.
Pojęcie „depresja” jest dla mnie nazwą zbioru charakterystycznych objawów stanów psychicznych.
Pozwólcie, że posłużę się przykładem:, Jeśli usiłowaliście kiedykolwiek posprzątać i poukładać zabawki w dziecięcym pokoju, (w którym nie brakuje na przykład zabawek playmobil i puzzli) to wiecie, jak trudno jest w krótkim czasie opanować bałagan. Co robicie? Niektóre części zabawek rozpoznajecie od razu, mimo że nie są kompletne, ustawiacie je w jakimś miejscu, natomiast tę całą niezidentyfikowaną część zabawek leżąca na podłodze, na stoliku, rożnej wielkości i koloru wkładacie do jakiegoś worka albo pojemnika z nadzieja, że w późniejszym czasie odnajdziecie do tego pasującą resztę. Dajmy temu workowi jakąś nazwę np. Depresja albo Zaburzenia depresyjne (jeszcze lepiej) Jak postąpić z tymi pojedynczymi elementami, to znaczy objawami), przecież są tam części od samolotu, od dźwigu, plastikowe nóżki, torebeczki, piłki, no i te puzzle. Można na przykład, zgasić światło, przestawić worek z jednego w drugie miejsce, można worek otworzyć i zacząć przyglądać się częściom i gdy zauważy się wspólne cechy (strukturę, kolor, etc.) to można je pogrupować, później można spróbować przypasować ją do większych elementów i połączyć. Zadaniem jest poświecić czas i dokładnie się przyjrzeć. Nie będzie całej zabawki, jeśli nie ma jej wszystkich elementów i to we właściwy sposób połączonych.
Nie można wyleczyć choroby, jeśli nie zna się przyczyn, można łagodzić dolegliwości leczeniem objawowym. Czy powinno się poddać takiemu leczeniu? Tak, w zależności od rodzaju i intensywności objawów. Dlaczego? Ponieważ to może dać wam szansę, na „chwilowe odsapnięcie” od dolegliwości. Znów przykład: Wyobraźcie sobie, że biegniecie w maratonie i na pewnym etapie czujecie, że opadacie z sił, czasami robi się wam trochę mroczno przed oczami, ale na drodze z boku jest ktoś z butelką napoju. Jeśli skorzystacie z tej propozycji, to poprawi się wasz stan na tyle, że po trudach dobiegniecie do celu. Może powinniście zastanowić się w tym czasie, dlaczego macie trudności z tym bieganiem? Może nie jesteście odpowiednio przygotowani kondycyjnie, może powinniście biegać w innym tempie albo wziąć inny odcinek albo w ogóle zmienić dyscyplinę, uwzględniając wasze wrodzone predyspozycje?
Jeśli nie dajecie sobie sami rady, poradźcie się psychologa lub psychiatry. Może pomoże to wam spojrzeć z boku na dolegliwości i ewentualne przyczyny. Może dostaniecie trochę czasu, aby poszukać innych możliwych przyczyn. Wiele innych chorób na przykład choroby trzustki, niektóre infekcje bakteryjne i wirusowe również łączy się z powstawaniem depresji. Niektóre stany depresyjne są wywołane niezrelaksowanym, nieodbudowanym stresem.
Jestem propagatorka sił własnych i naturalnego ich wzmacniania, ale czasami szkody w organizmie są zbyt wielkie i nie dacie sobie sami rady.
Zadanie domowe:
1. Nauczcie się głęboko oddychać:
Zróbcie kilka-kilkanaście naprawdę głębokich oddechów (najlepiej na świeżym powietrzu) + wolne krążenie ramion, najlepiej wielokrotnie w czasie dnia.
2. Zastanówcie się nad waszymi kontaktami z bliskimi.
Chroniczne bóle należą dla niektórych osób do codzienności. Aby w jakiś sposób osoby te mogły przetrwać dzień, mają do dyspozycji oprócz farmaceutycznych środków przeciwbólowych również techniki relaksacyjne.
Chroniczne bóle są dużym obciążeniem dla jakości życia. Farmaceutyczne środki przeciwbólowe są tylko jedną z form walki. Bardzo dobrą uzupełniająca metodą jest psychoterapeutyczne zwalczanie bólu.
Jak wygląda psychoterapeutyczna walka z bólem? Psychologiczna terapia przeciwbólowa składa się z kilku elementów. Na początek przeprowadza się rozmowę z pacjentem analizując przyczyny bólu oraz warunki, w których ten ból się nasila, szuka się przyczyny, która ten ból potęguje. Jak praktyka pokazuje, najczęstszymi „wzmacniaczami” bólu jest stres i lęk, który można zwalczać. W drugiej fazie terapii pacjent wraz z terapeutą szukają odpowiednich sposobów niwelowania tych niekorzystnych „katalizatorów” bólu poprzez wprowadzenie odpowiednich ćwiczeń fizycznych i technik relaksacyjnych.
Jak funkcjonuje zwalczanie bólu? Pacjent prowadzi dziennik, w którym zamieszcza codzienne czynności, które mogłyby być związane z intensywnością bólu. Chodzi tutaj o to, aby wychwycić sytuacje, w których ból się potęguje. Celem prowadzenia tego notatnika jest rozpoznanie źródeł bólu i ich eliminowanie. Aby lepiej stawić czoła bólowi lub całkiem go uniknąć mamy do dyspozycji miedzy innymi progresywne relaksowanie mięśni, fantazjowanie. Bardzo dobrym sposobem wśród technik relaksacyjnych jest ruch. Poprzez ruch fizyczny odwracamy swoja uwagę od bólu i kierujemy ją w innym kierunku.
Dla kogo jest zalecana terapia przeciwbólowa? Niezależnie od tego, czy są to bóle głowy, czy bóle pleców, psychologiczna terapia przeciwbólowa może być zastosowana. Terapia ta jest terapią indywidualną, biorącą pod uwagę wszystkie aspekty, takie jak, problematyka głównej choroby, sposobu radzenia sobie z ta chorobą przez pacjenta, psychiczne obciążenia wywołane tą chorobą etc. W tej terapii szuka się sposobów by ulżyć pacjentowi lepiej znosić ból.
Przeciwbólowa terapia psychoterapeutyczna jest bardzo dobrym sposobem rozpoznawania i leczenia chorób psychosomatycznych, którym poświęcę więcej uwagi w jednym z kolejnych artykułów.
Coraz krótsze i ciemniejsze jesienno-zimowe dni mogą wywołać depresję, znaną jako depresja sezonowa, czy depresja zimowa (ang. SAD seasonal affective disorder).
Depresja sezonowa należy do tzw. zaburzeń afektywnych, występujących przejściowo, dotyczących zaburzeń nastroju, emocji i aktywności. Zaburzenia te ogólnie charakteryzują się obniżeniem nastroju, osłabieniem napędu zarówno psychicznego jak i ruchowego, zachwianiem równowagi rytmu dzień-noc i występowaniem leku.
Ludzie dotknięci tym rodzajem depresji czują się nadmiernie zmęczeni, ogólnie nie mają do niczego motywacji, mają trudności ze wstaniem z łóżka (mimo ze powinni być wypoczęci). W ekstremalnych przypadkach mają myśli samobójcze.
Dlatego nie powinniśmy tej choroby lekceważyć. Depresja sezonowa dotyczy bowiem 5% populacji i jest wiązana przede wszystkim z redukcją nasłonecznienia podczas krótkich i zachmurzonych dni a co za tym idzie zaburzenia równowagi chemicznej w mózgu.
Depresja sezonowa rozpoczyna się z reguły w październiku a kończy w połowie kwietnia.
Co podczas tych ponurych miesięcy możemy zrobić, aby zniwelować, chociaż trochę te nieprzyjemne dolegliwości?
Jakie są przyczyny występowania tej depresji?
Obecnie nadal nie znamy przyczyn występowania „depresji zimowej”. Niektórzy naukowcy snują hipotezę, jakoby przyczyną były zaburzenia biologicznego rytmu dzień-noc a objawy depresji sezonowej należałoby rozpatrywać w połączeniu ze zmianami w równowadze hormonów melatoniny i serotoniny. Występowanie nastrojów depresyjnych jest spowodowane zwiększeniem produkcji melatoniny, w skutek czego poziom serotoniny spada. Melatonina bowiem jest produktem rozpadu serotoniny.
Sezonowe zmiany nastroju najprawdopodobniej są związane ze światłem. Argumentem na tą tezę są efekty fototerapii a ponadto ilość występowania tych zaburzeń w regionach arktycznych (północna Finlandia 9,5 %). Depresję sezonową rzadko spotyka się w krajach o dużym nasłonecznieniu.
Depresja sezonowa daje znać już w wieku młodzieńczym i dotyczy o wiele więcej kobiet niż mężczyzn. Intensywność symptomów i ich wpływ na życie prywatne i zawodowe jest zróżnicowana.
Co można zrobić? Jeśli czujecie się przygnębieni i jeśli macie niektóre z powyższych symptomów omówcie to z lekarzem. To on lub ona zaproponuje wam właściwa formę leczenia.
Istnieją różne formy leczenia takich zaburzeń nastroju, w zależności od intensywności i rodzaju symptomów. Jeśli cierpicie również na inne rodzaje depresji (lub na zaburzenia afektywne dwubiegunowe) leczenie może przebiegać inaczej.
Dziennie spędzaj co najmniej pół godziny na świeżym powietrzu. O ile pogoda na to pozwoli, wystaw twoją skórę do słońca.
Wpuść światło do wewnątrz. Wykorzystaj każdy promień słoneczny, aby rozświetlić twój dom lub miejsce pracy. Gdy jest jeszcze widno na zewnątrz nie „zasłaniaj się” ciemnymi zasłonami czy roletami. Po zachodzie słońca postaraj się rozświetlić twoje mieszkanie w różnych punktach, rożnymi „ciepłymi kolorami” (mogą to być świece, najlepiej umieszczone na podstawkach lub w naczyniach reflektujących światło). Jeśli twoja depresja jest dotkliwsza, porozmawiaj z lekarzem, może zaleci ci stosowania intensywniejszego światła, w postaci specjalnych lamp do fototerapii.
Ćwicz. Aktywność fizyczna uwalnia endorfiny i inne substancje chemiczne w mózgu, które pomogą ci lepiej się czuć i mieć więcej energii. Co najmniej 30 minut ruchu dziennie korzystnie wpłynie na twoje samopoczucie.
Jeśli nic innego nie przynosi poprawy, omów z lekarzem dalszy plan działania. Istnieją bowiem zioła o działaniu antydepresyjnym jak również środki farmaceutyczne, które mogą pomóc złagodzić meczące cię dolegliwości,
Co to jest fototerapia? Fototerapia (światłoterapia), to terapia określająca różne działania mające u podstawy leczenie światłem poprzez wykorzystanie całego spektrum jasnego światła. Jeśli stosujesz tą terapię, siedzisz w odległości ok. 60 cm od źródła światła, (które jest 20 razy jaśniejsze od normalnego światła).Terapia zaczyna się od sesji naświetlania 10-15 minut dziennie, w dalszym ciągu terapii czas naświetleń może przedłużyć się od 30 do 45 min dziennie. Ważne jest przy tym, aby nie patrzeć się prosto w źródło światła (chcąc uniknąć oślepienia).
Nie wstydź się skonsultować z lekarzem w kwestii depresji sezonowej.
Kto codziennie godzinami siedzi
przed komputerem, często skarży się na bóle karku i pleców.
Powinniśmy uświadomić sobie, że z
natury jesteśmy istotami stworzonymi do poruszania się. Jednak w naszym obecnym
trybie życia przeważa pozycja siedząca. Kto musi pracować siedząc a chce uniknąć
nieprzyjemnego bólu pleców, powinien spróbować, chociażby w minimalnym zakresie,
uaktywnić równocześnie swoje mięśnia. Godnym uwagi pomysłem jest tzw. „dynamiczne
siedzenie“, czyli siedzenie urozmaicone ruchem. Każdy siedzący powinien zmieniać,
korygować swoją pozycje, aby nie „zastygać” w niej przez dłuższy czas.
Kluczem
do lepszego samopoczucia powinna stać się dynamika, którą osiągniemy poprzez rozciąganie,
krążenie, podciąganie i opuszczanie barków. W ten sposób pobudzone zostanie krążenie
krwi, uaktywni się metabolizm w biorących udział w ruchu mięśniach. Produkty
przemiany materii będą wydalone z tkanek, w wyniku czego stawy i mięśnia się zrelaksują.
Zarówno w pracy jak i w czasie wolnym
dobrze byłoby połączyć siedzenie, stanie i chodzenie. Najpóźniej po godzinie powinno
się przerwać na chwile odwrócić oczy od monitora, wstać i rozciągnąć się. Sensownym
jest również konsekwentne ruszanie mięśni wzdłuż kręgosłupa, mięśni ramion i rąk,
jak również stawów stop poprzez wykonywanie małych ruchów, aby rozciągać włókna.
Ten, kto dodatkowo robi ćwiczenia oddechowe, pobudza funkcjonowanie swoich organów.
Zwróćmy uwagę na warunki pracy
przy biurku i możliwości ich zoptymalizowania.
a)Wysokość miejsca do siedzenia: Ramiona i nogi znajdują
się pod kątem prostym. Stopy stoją całą swoją powierzchnią na podłodze. Ramiona
leża swobodnie na stole lub na tastaturze. Może istnieje możliwość zmiany
wysokości stołu (lub biurka)?
b)Odległość do ekranu: Pomiędzy oczami a ekranem powinna
być odległość ok. 50 cm. W idealnym przypadku monitor powinien być tak ustawiony,
aby górna linijka na monitorze znajdowała się poniżej miejsca, w które spogląda
patrzący, (jeżeli patrzy z podniesioną głową na wprost).
c)Sposób siedzenia: Cała powierzchnia krzesła powinna być używana,
aby siedzący mógł się poruszać („dynamicznie siedzieć”), tzn. być czasami pochylony
do przodu, czasami prosto lub też odchylony na oparcie. Miejsce siedzenia
powinno dać oparcie dla 2/3 długości ud. Również oparcie powinno być używane.
To przeciwdziała niezdrowemu garbieniu się i powstawaniu „okrągłych pleców”.
d)Akcesoria pomocnicze: Oparcie dla ramion, łokci, podpórki
na stopy i dodatkowe oparcia dla pięści mogą pomagać w lepszym dostępie do
tastatury i myszy bez potrzeby niezdrowego skręcania stawów. Również
ergonomiczne podpórki, dodatkowe oparcia lędźwiowe i inne, wszystko to może znacznie
odciążyć kręgosłup.
e)Telefonowanie: Wiele rozmów telefonicznych możemy
przeprowadzić stojąc lub chodząc. Headsets dają możliwość poruszania się i w
ten sposób zapobiegają, że kark i ramiona będą mocno obciążone.
Zachęcam wszystkich do pozostawienia od czasu do czasu auta i skorzystania z roweru.
Jeśli jest to możliwe, korzystajcie ze schodów zamiast windy czy schodów
elektrycznych. Nie stójcie w bezruchu przed kasą lub na przystanku. Zorganizujcie
tak swój dzień, aby nie brakowało w nim, co najmniej 30 minut ćwiczeń.
Kichanie, kaszel i wycieranie nosa, to można słyszeć
prawie wszędzie. Oto podstawowe nawyki, które powinno się przyswoić, aby trzymać
przeziębienie z daleka od siebie.
Przeziębienia są w jesienno-zimowej porze nie do uniknięcia.
Ale gdy wprowadzimy parę drobnych zmian w naszych codziennych nawykach możemy uniknąć
infekcji.
Po pierwsze:
Unikać miejsc zakażenia
Duże
zbiorowiska i bliskie kontakty z zainfekowanymi ludźmi są niebezpieczne, ponieważ
wirusy przeziębienia mogą rozprzestrzeniać się w powietrzu drogą kropelkową
Po drugie:
Myć ręce możliwie jak najczęściej
Drobnoustroje
czyhają również na rzeczach codziennego użytku, takich jak klamki, uchwyty w
autobusie lub telefon. Kto po takim kontakcie niemytymi rękoma będzie dotykać swojej
twarzy lub oczu, ten może szybko się zarazić. Kilkakrotne, dokładne mycie rąk z
mydłem i ciepłą wodą chroni się przed infekcją.
Po
trzecie: Wzmocnić system opornościowy organizmu
Wystarczająca
ilość snu, zbalansowana dieta ze świeżymi owocami i warzywami oraz regularny
ruch na powietrzu chronią przez przeziębieniem. Błony śluzowe są odporne, jeśli
poprzez świeże powietrze zostaną nawilżone. Ponadto ruch na świeżym powietrzu,
na przykład jazda rowerem lub dłuższy spacer wzmacnia układ krążenia.
Po
czwarte: Wypoczywać
Jeśli mimo
to, dopadnie nas przeziębienie, powinniśmy się oszczędzać. Najlepiej byłoby pozostać
kilka dni w domu, porządnie się wyspać, wystarczająco dużo pić i unikać stresu.